Κόσμος κομμένος στα δύο

της ΠΕΠΗΣ ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΥ

Κάποια στιγμή στις ειδήσεις των οκτώ είδα να περνά ένας τίτλος: «Η Ελλάδα κομμένη στη μέση».

Τρέχοντας να προλάβω δουλειές δεν έμαθα πολλά περισσότερα. Δεν επρόκειτο για κινητοποιήσεις αγροτών, όπως φαντάστηκα την πρώτη στιγμή. Στα Τέμπη υπήρξε μεγάλη κατολίσθηση και η συγκοινωνία Βορρά - Νότου είχε διακοπεί, με τα γνωστά σε όλους επακόλουθα.

Οι ατάκες έρχονται εύκολα στο νου: Και τώρα πώς θα πορευτεί το έθνος σε μια κομμένη εθνική; Και πώς θα πορευτούμε με όλα τα άλλα που έχουν κοπεί και δεν μπορούμε να τα κουκουλώσουμε; Τι θα γίνει με το εδώ της Ελλάδας που έχει κοπεί από το αλλού του Ελληνισμού που αποκαλείται μείζων, και που καταφέρνουμε με την ανικανότητά μας να τον κάνουμε όλο και πιο μικρό; Τι θα γίνει με το σήμερα της μιζέριας μας που, παρά τις φανφάρες, το ξεκόβουμε όλο και πιο πολύ από το χθες των προγόνων που αγνοούμε και λιβανίζουμε και από το αύριο μιας νεολαίας στην οποία αρνούμαστε προοπτική;

Από όλα αυτά τα ερωτήματα θα σταματήσω μόνο σε ένα. Τι θα γίνει με τον ένα άνθρωπο, τον κάθε άνθρωπο, που είναι σήμερα όλο και πιο πολύ ξεκομμένος από τον άλλο; Με τον άνθρωπο της διπλανής πόρτας, που όταν πέφτει στα ζόρια αρνούμαστε να δούμε, να ακούσουμε, να του μιλήσουμε; Όλο το πρόβλημα είναι εδώ. Αυτό που δεν μπόρεσε να διδάξει στην πατρίδα μας η γερμανική κατοχή. Αυτό που δεν κατάφερε να ολοκληρώσει ο Εμφύλιος, αλλά που ανήγαγε σε κανόνα ζωής η χούντα, ξαναχτυπά την πόρτα μας με το ένδυμα του νεοφιλελευθερισμού και με το επιχείρημα της οικονομικής κρίσης: Πρόκειται για την εντολή να κλείνουμε τα μάτια στη δυσκολία, να θεωρούμε αυτονόητο το δράμα του διπλανού μας, να σκύβουμε το κεφάλι και να κοιτάμε τη δουλειά μας, αν θέλουμε να έχουμε και όσο θα μπορούμε να έχουμε δουλειά.

Ο άντρας της φίλης μου, στέλεχος σε μια ανθούσα επιχείρηση, έχασε, ξαναβρήκε και ξαναέχασε τη δουλειά του. Το παλικάρι από την Αλβανία που δούλευε οικοδομή συντηρεί την οικογένειά του με σποραδικά μεροκάματα. Το κορίτσι απέναντι με μεταπτυχιακό έπιασε δουλειά χαφ τάιμ ως ταξιθέτρια για τετρακόσια ευρώ. Ο διπλανός συνταξιούχος ετοιμάζεται για την «προσωρινή» μείωση της σύνταξης. Τα μικρομάγαζα της γειτονιάς που ετοιμάζονται να κλείσουν πορεύονται προς τις γιορτές με αδειανά ράφια. Μικρολεπτομέρειες σε μια αγορά όπου μαίνεται η πλημμύρα των ακάλυπτων επιταγών και σε μια χώρα όπου κάθε μέρα σχεδόν οι νεοαπολυμένοι είναι χιλιάδες.

Μικρολεπτομέρειες πραγματικά. Μόνο που η ζωή μας κρίνεται όχι μόνο και τόσο στα μεγάλα σχέδια και στα μεγάλα μεγέθη, αλλά ακριβώς στις λεπτομέρειες. Δεν μπορεί να μας συγκινεί η ανεργία, δεν μπορεί να μας εξοργίζει η διαφθορά γενικώς, αλλά ο φίλος και ο γνωστός μας που έμειναν άνεργοι, ο κλέφτης που μας κοροϊδεύει μπροστά στα μάτια μας. Και δεν μπορεί να μιλάμε για μεγαλειώδη σχέδια γαλάζιας, κόκκινης ή πράσινης ανάκαμψης, αν πρώτα δεν καταφέρουμε να νικήσουμε τον φόβο που μας καταντά μια έμφοβη, μικρόψυχη και γι' αυτό πιο εύκολα αναλώσιμη μονάδα. Αυτά τα μικρά και τα συγκεκριμένα είναι ο δρόμος για να καταλάβουμε τα μεγάλα.

Η διαφθορά, μας λένε οι ηγεσίες της Αριστεράς, δεν είναι το μείζον πρόβλημα. Μπορεί να έχουν ή να μην έχουν δίκιο στο οικονομικό πεδίο. Δεν έχουν στο πολιτισμικό και στο πολιτικό, γιατί από την άποψη αυτή η οικονομία είναι ηθική. Ένας κόσμος που αποδέχεται ότι είναι βουτηγμένος στη διαφθορά είναι ένας κόσμος διαλυμένος από την αυτοϋποτίμηση, κομμένος όχι σε δύο, αλλά σε χίλια κομμάτια. Το να σκεφτείς ότι ο άλλος υπάρχει πραγματικά, όχι ως ιδέα ή ως πληροφορία, αλλά σαν κάποιος που αυτή τη στιγμή δέχεται την επίθεση μιας κρίσης, είναι ίσως ο δρόμος ώστε τα σπασμένα κομμάτια να μην μπαλωθούν, αλλά να ενωθούν ανοίγοντας ένα δρόμο αντίστασης.

22.11.2009

Πηγή: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ